Dirk van Genderen.NL

Columnist, publicist, spreker

De rijkdom van het Pinksterfeest (33 reacties)

Geplaatst op vrijdag 10 juni 2011, 15:46 door Dirk A A

Voor een juist begrip van het Pinksterfeest is het belangrijk dat we de lijnen ontdekken die lopen tussen het Oude Testament en het Nieuwe Testament. Het is prachtig om te zien dat wat op het Pinksterfeest gebeurde, tot in details herinnert aan de wetgeving op de Sinaï. God gaf daar Zijn wet – juister gezegd: Zijn onderwijzing – op stenen tafelen, die Hijzelf had beschreven, met Pinksteren schreef Hij dat in de harten van de gelovigen.

Pinksteren, ook wel Shavu’ot of Wekenfeest genoemd, is één van de drie pelgrimsfeesten. De andere twee zijn Pesach (Pasen) en Sukkot (Loofhuttenfeest). Het Wekenfeest komen we tegen in Exodus 34:22. Het Wekenfeest moet zeven weken na de start van Pesach worden gevierd. Leviticus 23:16 zegt: ‘Tot de dag na de zevende sabbat moet u vijftig dagen tellen. Dan moet u de HERE een nieuw graanoffer aanbieden.’ De Griekse naam voor dit feest is Pentêkostês, wat vijftig betekent. Hier komt ons woord Pinksteren vandaan, in het Engels Pentacost.
In het Oude Testament wordt deze dag ook wel de ‘Dag van de eerstelingen’ (Numeri 28:26) of het ‘Feest van de oogst’ (Exodus 23:16) genoemd.

Op het Wekenfeest werden de eerstelingen van de tarweoogst naar de tempel gebracht. Zij waren bestemd voor de Here. Dat offer bestond uit twee broden, gebakken met zuurdeeg (Leviticus 23:17). Zo werd de Here gedankt voor zijn zorg, voorziening, aan het begin van de tarweoogst. Later werd op het Wekenfeest ook herdacht dat God op de Sinaï de wet aan Zijn volk heeft gegeven.

In Exodus 19:1 lezen we dat de Israëlieten bij de berg Sinaï kwamen, in de derde maand nadat ze Egypte hadden verlaten. Vanuit deze gegevens hebben de rabbijnen berekend dat God op het Wekenfeest de wet heeft gegeven. God openbaarde Zichzelf, Zijn kracht en Zijn wet (beter: Torah) aan het Joodse volk. In de synagogen worden op Shavu’ot ook Exodus 19 en 20 (Mozes’ beklimming van de Sinaï en de Tien Geboden) gelezen, evenals Ezechiël 1 en 2 (de verschijning van God) aan Ezechiël en Habakuk 3 (Gods verschijning aan Habakuk).

Ook het boek Ruth wordt gelezen, omdat dit boek het verhaal van een oogst is. En, omdat het in Ruth ook gaat om de toetreding van een Moabitische vrouw tot Gods volk, wijst dit verhaal al op het toekomstige werk van God op aarde, dat heidenen toe zullen treden tot Gods volk door de Messias, de Here Jezus.
Het Wekenfeest wordt gevierd als een feest van de oogst en van de Torah. Zo moeten we Handelingen 2 lezen. Het was Gods voornemen om het Nieuwe Verbond (Jeremia 31:30-34) naar het Joodse volk te brengen op een Joodse manier en Hij maakt daarbij maximaal gebruik van de Joodse feesten om nieuwe waarheden zo over te brengen dat hun aansluiting bij oude waarheden maximaal werd benadrukt.

In de genoemde verzen in Jeremia 31 staat: ‘Zie, er komen dagen, spreekt de HERE, dat Ik met het huis van Israël en met het huis van Juda een nieuw verbond zal sluiten, niet zoals het verbond dat Ik met hun vaderen gesloten heb op de dag dat Ik hun hand vastgreep om hen uit het land Egypte te leiden – Mijn verbond, dat zij verbroken hebben, hoewel Ík hen getrouwd had, spreekt de HERE. Voorzeker, dit is het verbond dat Ik na die dagen met het huis van Israël sluiten zal, spreekt de HERE: Ik zal Mijn wet in hun binnenste geven en zal die in hun hart schrijven. Ik zal hun tot een God zijn en zíj zullen Mij tot een volk zijn. Dan zullen zij niet meer eenieder zijn naaste en eenieder zijn broeder onderwijzen door te zeggen: Ken de HERE, want zij zullen Mij allen kennen, vanaf hun kleinste tot hun grootste toe, spreekt de HERE. Want Ik zal hun ongerechtigheid vergeven en aan hun zonde niet meer denken.’

God beloofde Zijn Torah in hun harten te schrijven. Dit doet Hij wanneer Hij hun Zijn Heilige Geest schenkt. Handelingen 2:4 zegt immers: ‘En zij werden allen vervuld met de Heilige Geest en begonnen te spreken in andere talen, zoals de Geest hun gaf uit te spreken.’
Dezelfde God gaf zowel de Torah als de Geest op dezelfde feestdag, het Wekenfeest, aan het Joodse volk, en trekt daarmee één lijn van het vuur op de berg Sinaï naar de tongen van vuur tijdens het Pinksterfeest in Jeruzalem.

In 1 Korinthe 15:23 wordt Christus de Eersteling genoemd. Hij spreekt over een oogst van mensen met toebereide harten (Mattheus 9:37 en 38 en Johannes 4:35).
Verderop in Handelingen 2 komen drieduizend mensen tot geloof en worden daarmee de eerstelingen van de door de Geest bekrachtigde volgelingen van de Here Jezus.
De Here Jezus noemde Zichzelf het Brood des levens (Johannes 6:35). Terwijl gerezen brood in het Oude Testament staat voor de zonde, is Jezus de zondeloze, door ongezuurd brood te gebruiken bij de instelling van het Heilig Avondmaal, het Nieuwe Verbond.

Bij het maken van de broden voor het Wekenfeest werd zuurdesem gebruikt, wat de zonden van Gods volk symboliseerde, toen de Here Jezus Zijn leven nog niet had gegeven tot verzoening van de zonde.
Paulus schrijft aan de gemeente in Korinthe dat ze ongezuurd zijn, omdat het Paaslam, de Messias, geslacht is (1 Korinthe 5:6-8).
Herinnert u zich nog van het begin, de twee broden die tijdens het Wekenfeest in de tempel werden gebracht, als dank aan God voor de oogst? In die twee broden kunnen we de gelovigen uit de Joden en uit de heidenen zien, die samen één zijn in Hem.

Ook het boek Ruth heeft nog een belangrijke les voor ons. Ruth, de Moabitische, werd aan het Joodse volk toegevoegd door haar belijdenis: ‘Uw volk is mijn volk en uw God mijn God’ (Ruth 1:16). Deze vrouw, die voorouder werd van de Here Jezus, gaf al blijk van haar loyaliteit voor het Joodse volk, voordat ze over God sprak. Door de eeuwen heen zijn er veel christenen geweest, die juist het tegenovergestelde deden, waarmee ze de waarschuwing uit Romeinen 11 negeerden om zich niet te keren tegen de Joodse wortels (Romeinen 11).
Het boek Handelingen laat zien dat heidenen deel mogen uitmaken van Gods volk, zonder dat ze zelf Jood moeten worden. Een heiden die christen wordt zou dan toch ook tegen Joden moeten zeggen: ‘Uw volk is mijn volk’, en niet blijven steken bij: ‘Uw God is mijn God’?

Het is niet toevallig dat God een feestdag kiest die verbonden is met de Torah om de Heilige Geest te zenden, om al de Zijnen te bekrachtigen. Het is door de kracht van de Heilige Geest dat de levens van miljoenen mensen zijn veranderd, zodat ze in staat werden gesteld te getuigen van Gods levensveranderende kracht en genade, zelfs in de heftigste vervolging. Let eens op Petrus. Voor de uitstorting van de Heilige Geest verloochende hij zelfs de Here Jezus, maar erna raakt zijn preek op de Pinksterdag de mensen diep in het hart. Dat is het werk van de Heilige Geest. Wij kunnen geen mensen veranderen, bekeren, maar Hij wel.

Zoals de Torah (Gods onderwijzing) Gods waarheid spreekt, zo spreekt de Heilige Geest Gods waarheid. De waarheid van de Torah in het Oude Testament is niet anders dan de waarheid van de Torah in het Nieuwe Testament.
Psalm 19:7 zegt: ‘De wet van de HERE is volmaakt, zij bekeert de ziel’.
Romeinen 7:12: ‘Zo is dan de wet heilig, en het gebod is heilig en rechtvaardig en goed.’

Vóór Pinksteren was de Torah geschreven op stenen tafelen en in boekrollen, na Pinksteren, door de uitstorting van de Heilige Geest, is de Torah geschreven in de harten van allen die de Here Jezus kennen. In Ezechiël 36:26 staat: ‘Dan zal Ik u een nieuw hart geven en een nieuwe geest in uw binnenste geven. Ik zal het hart van steen uit uw lichaam wegnemen en u een hart van vlees geven.’ 1 Korinthe 2:13 spreekt over woorden die de Heilige Geest ons leert. Leest u voor uzelf maar eens wat 2 Korinthe 3 zegt over de rijkdom van een leven met de Heilige Geest: de bediening van de heerlijkheid van de Geest.

In Exodus 32:28, toen tijdens de eerste Shavu’ot het volk Israel God ongehoorzaam was door het gouden kalf te aanbidden, vielen er 3000 doden. Het is opmerkelijk dat weer op een Pinksterdag, bij de uitstorting van de Heilige Geest, 3000 mensen werden gered toen ze tot geloof kwamen in de Here Jezus. Wonderlijk!

De overeenkomsten tussen het gebeuren bij de Sinaï en op de Pinksterdag in Jeruzalem zijn opmerkelijk. Zowel bij de Sinaï als in Jeruzalem werd de Torah gegeven aan Gods volk. Bij de Sinaï waren de Tien Geboden door God geschreven op stenen tafelen (Exodus 31:18), terwijl bij Pinksteren de Torah werd geschreven door God in de harten (2 Korinthe 3:6-18), als vervulling van profetieën van Jeremia en Ezechiël (Jeremia 31:33 en Ezechiël 36:26).
De wet van Mozes wordt niet afgeschaft, maar bevestigd door de Heilige Geest: ‘Doen wij dan door het geloof de wet teniet? Volstrekt niet, maar wij bevestigen de wet’ (Romeinen 3:31).

Zowel het gebeuren op de Sinaï als de uitstorting van de Heilige Geest vinden plaats op hetzelfde feest. Bij beide is God aanwezig en beide gaan gepaard met vele talen (stemmen, tongen). Bij beide is vuur aanwezig. Het vuur op de Sinaï was één vuur, zichtbaar voor allen. Het vuur in Jeruzalem verdeelde zich en bevond zich op ieder afzonderlijk.
Bij de Sinaï waren mensen van allerlei afkomst aanwezig (Exodus 12:38), terwijl bij de uitstorting van de Heilige Geest mensen uit vele landen aanwezig waren.

Bij de Torah moet u niet direct aan de wet denken, maar meer aan onderwijzing. De Heilige Geest is de grote Onderwijzer: ‘Maar de Trooster, de Heilige Geest, Die de Vader zenden zal in Mijn Naam, Die zal u in alles onderwijzen en u in herinnering brengen alles wat Ik u gezegd heb’ zei de Here Jezus al in Johannes 14:26.
Het is ook gebruikelijk dat de Joodse mensen tijdens de viering van Shavu’ot melkproducten eten. Het is de Heilige Geest Die voorziet in de melk van het Woord: ‘En verlang vurig, als pasgeboren kinderen, naar de zuivere melk van het Woord, opdat u daardoor mag opgroeien’ (1 Petrus 2:2).

Kan het eigenlijk wel, vraagt u zich misschien af, dat de Torah zowel uit Jeruzalem als van de Sinaï komt? Daarover zegt Jesaja 2:3: ‘Uit Sion zal de wet uitgaan, en het woord van de HERE uit Jeruzalem.’ Op het Pinksterfeest worden deze woorden op een bijzondere wijze vervuld.
In het Oude Testament kwam het voor dat individuele personen de Heilige Geest in of met zich hadden. Hier, op het Pinksterfeest, worden allen vervuld met de Heilige Geest. Het is de vervulling van het gebed van Mozes in Numeri 11:29: ‘Och, of allen van het volk van de HERE profeten waren, dat de HERE Zijn Geest over hen gaf!’ Het was eveneens een vervulling van de belofte van de Here Jezus zelf, Die in Johannes 14:16 zei: ‘En Ik zal de Vader bidden, en Hij zal u een andere Trooster geven, opdat Hij bij u blijft tot in eeuwigheid.’

Ten slotte nog een enkel woord over het opmerkelijke taalwonder waarover we lezen in Handelingen 2, na de uitstorting van de Heilige Geest. Dit herinnert ons aan wat er gebeurde in Genesis 11, de torenbouw van Babel. Alle mensen spraken toen nog dezelfde taal en wilden met die toren de hemel bereiken. De Here greep echter in en verwarde hun taal, zodat ze elkaar niet meer verstonden.
Hier, op het Pinksterfeest, stelde de Here alle bezoekers die tijdens Shavu’ot in Jeruzalem aanwezig waren en verschillende talen spraken, ertoe in staat te horen hoe degenen op wie de Heilige Geest was uitgestort God loofden. We lezen namelijk dat de gelovigen op wie de Heilige Geest was uitgestort, in andere talen begonnen te spreken over de grote werken van God. Dit was werkelijk een taalwonder.

In Exodus 19, als het volk bij de berg Sinaï staat, lezen we in vers 16: ‘En het gebeurde op de derde dag, toen het morgen werd, dat er op de berg donderslagen, bliksemflitsen en een zware wolk waren, en zeer sterk bazuingeschal, zodat al het volk dat in het kamp was, beefde.’ In het Hebreeuws staat voor het woord ‘donderslagen’ het woord stemmen. Deuteronomium 5:22 zegt hiervan: ‘Deze woorden sprak de HERE tot heel uw gemeente, op de berg, vanuit het midden van het vuur, de donkere wolken, met luide stem; Hij voegde er niets aan toe. Hij schreef ze op twee stenen tafelen en gaf ze aan mij.’ God sprak in woorden. Verschillende Joodse rabbijnen geven aan dat God hier in verschillende talen sprak, zodat iedereen de woorden kon verstaan. Hetzelfde gebeurde op de Pinksterdag.

Er is nog veel meer over het Pinksterfeest te zeggen, maar dat wordt voor nu teveel. Ik hoop en bid dat de Here dit kan gebruiken om u meer zicht te geven op de geweldige rijkdom van het Pinksterfeest. Wellicht zal ik volgende week, als de Here het geeft, verder ingaan op de betekenis van de Heilige Geest voor ons vandaag.

Van harte wens ik u allen gezegende Pinksterdagen toe.

Dirk van Genderen
(bron: o.a. David Stern, Jewish New Testament Commentary)

33 Reacties

  1. Hub.Eussen zegt:
    Geplaatst op vrijdag 10 juni 2011 om 19:35

    Heel bijzonder Dirk, hoe gedetailleerd jij alle lijnen (overeenkomsten) beschrijft tussen het Oude Testament en het Nieuwe Testament inzake het Pinksterfeest en de wetgeving op de berg Sinaï.
    Ik wil proberen, in mijn visie, hier een kernachtige samenvatting van te geven:
    In het Oude Testament is Mozes de belangrijkste geestelijk leider, want aan hem heeft God Zijn Wil en wetgeving geopenbaard op de berg Sinaï en in het Nieuwe Testament heeft God zijn eigen Zoon Jezus naar de aarde gestuurd om Zijn Wil en wetgeving te komen verkondigen en voorleven. Dit heeft Hij gedaan tot aan de kruisdood toe waardoor onze zonden weer vergeven kunnen worden. Met Pinksteren gedenken wij, dat Jezus Zijn Geest heeft nagelaten aan ons, die ons wil bezielen en ons leiden zal op onze verdere pelgrimstocht door dit aardse leven naar God toe.
    Mede pelgrim, Hub. Eussen.

  2. Gertha zegt:
    Geplaatst op vrijdag 10 juni 2011 om 22:08

    Hallo Dirk,

    Wij willen graag je nieuwsbrief ontvangen.

  3. Manuela Dieleman zegt:
    Geplaatst op zaterdag 11 juni 2011 om 6:39

    Mag ik nog wat gedachten aan de bovenstaande toevoegen?
    Het Pinksterfeest is zo rijk, daar kom je nooit over uitgedacht!

    In Leviticus 23:15 en 16 wordt Pinksteren verbonden met Pasen.
    Want je moet beginnen met het tot vijftig tellen vanaf de “dag na de sabbat” (dus de zondag) tijdens het Pesachfeest.
    Op die eerste dag van de week tijdens Pesach werd de eerste schoof van de oogst voor de HERE heen en weer bewogen (vers 11).
    Yeshua is ook op zondag tijdens Pesach opgestaan.

    Vanaf die “dag na de sabbat” moeten er zeven weken worden geteld ( 7 sabbatten plus één dag = 50) en zo kom je op de Pinksterzondag.
    Op de joodse kalender kan Pesach op elke dag van de week beginnen, maar door voor de telling de dag na de sabbat als uitgangspunt te nemen, is het Pinksterfeest altijd op zondag.

    Helaas houden de rabbijnen zich ook hier niet aan Gods woord en beginnen ze te tellen vanaf de eerste dag van Pesach. Daarom hebben ze deze week in Israel het Pinksterfeest al gevierd.
    Maar zelf vind ik het een fijne gedachte dat ik in ieder geval in de kerk één van de drie feesten op de goede dag vier.

    Vandaag – sabbat – bereid ik me daar in alle rust op voor.
    Tot drie keer toe wordt in dit hoofdstuk de zondag de “dag na de sabbat” genoemd en niet “de eerste dag van de week”. Misschien om toch ook, bij al deze verstrekkende dingen, tegelijk aan de instelling van de sabbat te herinneren?
    Het is niet òf sabbat òf Opstandingsdag, maar èn èn.

    Tijdens het Pinksterfeest werd ook de wet gegeven.
    Maar die stenen plaquettes met de door God Zelf geschreven Tien Geboden heeft Mozes onderaan de berg Sinaï kapot gesmeten.
    Amper had Israel de wet gekregen of ze weken er alweer vanaf.
    En ook wij zijn niet beter.

    Gelukkig was God zo trouw en genadig dat Hij, na bemiddeling door Mozes, opnieuw Zijn geboden op nieuwe plaquettes wilde schrijven.
    Hij houdt Zich wel aan Zijn verbond!
    En Israel en wij mogen nu leven in het Nieuwe Verbond, waarvan Yeshua de Middelaar is.

    Shabbat shalom en gezegende Pinksteren!

  4. Frens zegt:
    Geplaatst op zaterdag 11 juni 2011 om 10:53

    Bedankt Dirk voor de geweldige uitleg over de feesten van God, ik zie nu de rijkdom van de beschreven feesten in het Oude Testament, wat ik eerder niet helemaal begreep waarom ik dat las. Het is ook heel toevallig dat ik vandaag ook bij de Romeinenbrief hoofdstuk 3 las en waarbij 3:31 bij mij eruit sprong.

    Allen fijne pinksterdagen toegewenst, met familieleden zowel natuurlijke als geestelijke.

    Mvg, Frens

  5. A. Klein zegt:
    Geplaatst op zaterdag 11 juni 2011 om 13:04

    Handelingen 2 – waarin ook vermeld staat: “toen de dag van het Pinksterfeest VERVULD werd” – is volgens mij een (voor)vervulling van Joël 2:28-29, wat zijn volledige VERVULLING zal krijgen in de eindtijd (o.a. volgens Joël 2:31).
    Want, als Gods Geest, de Heilige Geest, VOLMAAKT in ons kan “wonen en tronen” – ofwel: het VOLLEDIG voor het zeggen kan/mag hebben in ons hart en leven – dan zal het “Pinksterfeest” (als Gods oogstfeest van ZIELEN) ten volle tot Zijn doel en recht komen. Met een GROTE OOGST van zielen als gevolg, waarbij de voorvervulling, zoals de 3000 gewonnen zielen op die ene Pinksterdag uit Handelingen 2, volgens mij zal verbleken…
    Zie eventueel de studie: “De werkingen van de Geest in de eindtijd”.

    De volgende 2 korte liedjes, zijn tevens innige gebeden, vooral ook van mijzelf:
    Kom over mij, kom over mij, Heil’ge Geest, kom over mij;
    Open wijd des hemel-vensters, Heil’ge Geest, kom over mij !

    Kom Heil’ge Geest ‘k heb U nodig, toe Heil’ge Geest kom ook hier.
    Kom met Uw kracht en Uw glorie, kom op Uw eigen manier.

  6. Cees van Herpen zegt:
    Geplaatst op zaterdag 11 juni 2011 om 17:29

    Hoi Dirk,

    Met plezier jouw overdenking gelezen. Afgelopen woensdag op onze kring een korte bijbelstudie gegeven over Hemelvaartsdag en daarna de betekenis van Pinksteren met dezelfde lijnen van het eerste Testament naar het Nieuwe Testament. Wonderlijk hoe de Heilige Geest ons dezelfde inzichten geeft.

  7. san tjoa zegt:
    Geplaatst op zaterdag 11 juni 2011 om 18:30

    Beste Dirk,

    Dankjewel voor de vaste spijs uit het woord!
    Je hebt aangetoond dat de Schrift een is en niet kan worden gebroken.

    Hartelijke groet,
    San

  8. Johan Schep zegt:
    Geplaatst op zaterdag 11 juni 2011 om 19:04

    Heerlijk om de rijkdommen van het pinksterfeest te lezen.
    Wat mij erg treft, is dat het evangelie van Lukas en Handelingen beide door Lukas geschreven zijn. In hoofdstuk een van Lukas zien we voorbereidingen voor de geboorte van de Here Jezus. In Handelingen 1 zien we de voorbereiding van de geboorte van de Gemeente. In Hand. 1:1 lezen we dat Lukas schrijft over zijn eerste boek waar de Here Jezus begon te doen en te onderwijzen. In Handelingen 2 zien we dat het werk wat Jezus begon, voortgezet wordt in Zijn volgelingen die Gods Geest ontvingen. Petrus gebruikt de sleutel van Zijn Gemeente (Matt. 16:16-19) om de harten van de Joden (2:14), de Samaritanen (8:15) en de heidenen (10: 44; 11:15) te openen. Er staat in mijn Bijbel: De handelingen van de apostelen. Ik denk dat de benaming beter had kunnen zijn De handelingen van de heilige Geest door enkele apostelen, want als Paulus verslag geeft van zijn zendingsreis noemt hij hun namen niet, maar wel wat God door hen gedaan heeft (Hand.14:27). Hier ligt de revolutie van het omgewisselde leven (Gal. 2:20). De Here Jezus stierf voor mij om in mij te komen wonen, om door mij heen te gaan leven.

  9. Jan Nieuwenhuizen zegt:
    Geplaatst op zaterdag 11 juni 2011 om 20:08

    Beste Dirk,

    Ik heb eens gehoord/gelezen dat Pinksteren, dus de uitstorting van de Heilige Geest zoals dat in den beginne plaats gevonden heeft in Jeruzalem, eveneens heeft plaats gevonden tijdens de hagepreken, in het open veld, in de eerste tijd van de Hervorming in Nederland en elders. Is dit waar en is jou hieromtrent iets bekend?

    Met vriendelijke groet,
    Jan Nieuwenhuiizen

  10. angela zegt:
    Geplaatst op zaterdag 11 juni 2011 om 21:13

    Eigenlijk heb ik meer een vraag. Als de Here bij wedergeboorte Zijn onderwijzing (tora) in onze harten legt, waarom leven zo weinigen daar dan naar?

  11. Simone Hopman zegt:
    Geplaatst op zondag 12 juni 2011 om 5:47

    Prachtig Dirk wat is het opnieuw voor mij gaan leven. Dit is de mooiste preek over Pinksteren die ik heb gehoord. Juist de verbinding tussen OT en NT maakt het zo duidelijk en nog veel dieper van waarde.
    Ik hoop daarvan zelf weer iets te mogen doorgeven.
    Gezegend Pinksterfeest en een hartelijke groet
    Simone Hopman

  12. Angela Huisman zegt:
    Geplaatst op maandag 13 juni 2011 om 12:31

    Beste Dirk,
    Dank je wel voor je mooie nieuwsbrief en mooie stukken!
    We lezen ze graag!
    Ik heb echter een vraag over de doop in de Heilige Geest….
    Naast dat de Here Jezus in ons hart leeft, heb je de doop in de Heilige Geest toch juist nodig om Hem meer te leren kennen? En als je die dan ontvangen hebt, kun je jezelf toch stichten door in tongen te spreken? Pas dan kun je inderdaad net zoals Petrus en ook zo als Paulus standvastig vol vuur vertellen over Hem in allerlei omstandigheden? Misschien kun je daar eens wat meer over vertellen?
    In ieder geval bedankt voor de mooie stukken.
    Hartelijke groeten,
    Fam. Huisman

  13. Parel zegt:
    Geplaatst op maandag 13 juni 2011 om 17:02

    Angela, een goeie vraag; als velen – en ik denk dat je bedoelt – christenen, na hun wedergeboorte zo weinig daarnaar leven/getuigen, hoe komt dat? De Bijbel zelf spreekt daarover, in Openbaring staat dat YHWH de God van Israël nog liever heeft dat je koud bent dan lauw, want als je van een lauw geloof getuigt, dan zal de Schepper je “uitspuwen” en dat is nogal wat.

    Als je jezelf christen noemt en uit je handel en wandel blijkt dat niet, is dat verschrikkelijk! Een gemiste kans! In plaats van aantrekkelijk en aanstekelijk christen te zijn, vurig voor God en een getrouwe volgeling(e) van Yeshua/Jezus.

    Christenen zijn een schouwspel voor de wereld, de engelen en de mensen (1 Korinthe 4:9); dit betekent dat onze handel en wandel opgemerkt wordt, wat een verantwoording hebben wij christenen… lopen we de kantjes eraf? Een beetje (veel) voor de wereld en de rest voor God? Of zijn we vurig, vol vuur, vol van de Geest/Ruach en vol van waarheid!

    Pinksteren
    Willen we tot de eerstelingen behoren? Wie in Yeshua/Jezus ontslapen, zullen het eerste opstaan en zijn dus eerstelingen van de grote oogst! Zoals Yeshua/Jezus eersteling is, ons grote voorbeeld!

    Shalom

  14. lida zegt:
    Geplaatst op maandag 13 juni 2011 om 18:56

    Beste Dirk, wederom bedankt voor je duidelijke uitleg van Pinksteren, die ik net als no. 11 nog nooit gehoord heb. Al moet ik zeggen dat we gister in de kerk ook een prachtige dienst hebben gehad. Echt over de uitstorting van de Heilige Geest en dat iedereen in andere talen begon te spreken, en elkaar toch konden verstaan door de Geest. Er is ook weer een jonge man uitgezonden on leiding aan jongeren te geven vanuit JFCH, voor 2 jaren.
    Er zijn ook veel echtparen ergens op de wereld vanuit onze kerk met evangelisatie bezig en twee weken geleden hebben 14 jonge mensen belijdenis van hun geloof gedaan, waarvan er 5 eerst een getuigenis doorgaven. Eén man werd gedoopt en 3 kinderen ook. Het was een geweldige dienst en door deze dingen mogen we weten dat de Heilige Geest ook in onze gemeente bezig is de harten van mensen te veranderen.
    Dat de Thora ook op het wekenfeest gegeven is door God en doorverwijst naar de uitstorting van de Heilige Geest ook op Pinksteren, en dat God beloofde de Thora in hun harten te schrijven en daar ook de Geest mee wordt bedoeld. En van de twee broden in de Tempel, dat daar gelovige Joden als Heidenen mee worden bedoeld is ook nieuw voor me. En dat er 3000 doden vielen door zondig gedrag en op hetzelfde feest 3000 tot geloof kwamen. En zo kan ik nog wel doorgaan, ik dank je voor de uitleg Dirk en ik wens je Gods rijke zegen toe ook voor je gezin.

  15. Parel zegt:
    Geplaatst op dinsdag 14 juni 2011 om 9:18

    Wat een rijkdom, vervuld zijn met de Ruach, YHWH’s Geest, toegerust om bestand te zijn tegen de wereldgeesten, de geest/overste van deze wereld en dan hebben we ook nog de geestelijke wapenrusting gekregen om stand te houden in een vijandige wereld, wat een rijkdom, wat een gelúk!

    Baruch Hashem Adonai= gezegend zij de naam van Adonai, de Heere!

    Laten we blijven bidden voor de vrede van Jeruzalem, YHWH’s verbondsvolk Israël en laten we niet vergeten dat we ons heil te danken hebben aan onze Joodse broers en zussen in Yeshua, want ons heil is uit de Joden, uit Sion.

    Ps, ik heb de pinksterconferentie in Biddinghuizen gevolgd (via Grootnieuwsradio), alles mooi en wel; aanbidding, gezellig, onderwijs e.d maar vrijwel níets over het volk Israël, niets over Gods verbondsvolk… geen of nauwelijks aandacht voor Jeruzalem, de toekomende Stad…. dit stemt mij droevig!

    Dit moest me van het hart, Dirk.

    Shalom,
    Parel

  16. Cor Barten zegt:
    Geplaatst op dinsdag 14 juni 2011 om 10:58

    Vandaag (14e) eerst de nieuwsbrief kunnen lezen. Opmerkelijk, want zondagmorgen heb ik ook mogen spreken over het Feest door de Geest. En daarbij ook de lijnen van Leviticus 23 (het wekenfeest) gelegd naast Handelingen 2. De eersteling (de Here Jezus, onder alles de Eerste geworden), de eerstelingen voor de Here (de gemeente) en de grote oogst (de schare uit de grote verdrukking en daaraanvolgend de oogst uit het Vrederijk straks).
    Mijns inziens is de Heilige Geest in het O.T. OP koningen, priesters en profeten, maar konden zij deze ook weer verliezen. N.T. is de Heilige Geest OP, maar ook IN kinderen van God. N.T. kennen wij dus de inwoning en de verzegeling van de Heilige Geest. Het is geweldig om zo de lijnen van het O.T. naar het N.T. te zien. Zijn Woord is rijk en onuitputtelijk.

  17. O.Nauta zegt:
    Geplaatst op dinsdag 14 juni 2011 om 14:00

    Een heldere en goede uitleg van Dirk. Soms kunnen we alles nu nog niet vatten. Dan vind ik de reactie’s ook mooi zodat het één en ander nog duidelijker naar voren komt.
    De door Dirks aangegeven Ezech. 36:26, van een nieuwe Geest en nieuw hart, wat door God beloofd is, aan het huis Israël en het huis van Juda (Jer. 31:31) gaat nog komen; wanneer de verstrooide kinderen Israëls door de Heilige terug (ge) komen zijn, wat we deels al hebben gezien dat God dit deed en ook verder zal gaan doen (Jer. 31:31).
    De Heilige zal ze daar met rein water van al hun onreinheden en van al hun afgoden reinigen; daarna komt het nieuwe hart van vlees erin, het hart van steen gaat eruit, afgoden zullen daarmee ook verdwenen zijn. God heeft dan een nieuw verbond gesloten met hen.
    Dan kan de HERE Zijn heerlijkheid tonen, en er vreugde onder Zijn volk aanschouwd worden. Maar zelf zullen ze beschaamd staan, wél brengt de HERE vergelding over zijn vijanden! volgens Jes. 66:5-7. Een land wordt op één dag voort gebracht. Wie heeft zo iets gehoord, wie heeft iets dergelijks gezien? Dit leest u vrienden in de volgende verzen: 7-10.
    Fijn dat Dirk er ons op wijst in 2Cor. 3:17+18 ‘Dat wij allen, die met een aangezicht, waarop geen bedekking meer is, de heerlijkheid des Heren weerspiegelen, veranderen, (is een proces) naar hetzelfde beeld van heerlijkheid tot heerlijkheid, immers door de Here, die Geest is. Laten we puur en echt zijn, want God ziet onze binnenkant. Hij slaat acht op de ellendige, de verslagene van geest en wie voor Zijn woord beeft. De afgodendienst in onze tempels heeft geen enkele toegevoegde waarde voor de Levende God, waarvoor we later rekenschap zullen moeten afleggen.

  18. Jan Nieuwenhuizen zegt:
    Geplaatst op dinsdag 14 juni 2011 om 19:19

    In Galaten 3, de verzen 26, 27, 28 en 29 schrijft Paulus het volgende om de bedoeling van Pinksteren uit te leggen:
    “Want jullie zijt allen zonen van God, door het geloof, in Christus Jezus.
    Want jullie allen, die in Jezus Christus gedoopt zijn, hebt u met Christus bekleed. Hierbij is geen sprake
    van Jood of Griek, van slaaf of vrije, van mannelijk of vrouwelijk;
    jullie allen zijn immers één in Christus.
    Indien jullie nu van Christus zijn, dan zijn jullie zaad van Abraham en naar de belofte erfgenamen.”

  19. Troost Mijn Volk zegt:
    Geplaatst op dinsdag 14 juni 2011 om 22:34

    Sjalom,
    Wil je de Bijbel verstaan dan moet je ook op de hoogte zijn van onze cultuur en voorschriften. De heiligheid van dat moment wordt verstoord door de stem van de spotter. Met zijn spotwoorden “Ze zijn vol zoete wijn” zoekt deze medestanders en bijval. Als je daar snel overheen leest krijgt u niet de juiste informatie. Scherp is het antwoord van Petrus: je begrijpt toch wel dat dit onmogelijk is. Op het eerste uur van de dag (om 6 uur) maakt men zich gewoonlijk op voor het ochtendgebed. Rond een uur of 7 is er het ontbijt. Daarna gaat men op weg naar het land om te werken. Het is zeer ongepast om in de ochtend zoete wijn te drinken was het spotwoord. Maar dat kan helemaal niet en druist geheel in tegen de cultuur. De zoete wijn die bij de offers wordt gebruikt wordt alleen in de middag geschonken en gedronken. De 120 mannen konden helemaal niet vol zijn van zoete wijn. In de nacht wordt deze niet gedronken, laat staan in de ochtend. Daarmee snoert Petrus de mond van de spotters. Het vuur van het ongeloof wordt onmiddellijk gedoofd.
    Het vuur waarmee de 120 mannen zijn vervuld zal niet gedoofd worden. Petrus haalt de profeet Joël aan. Een deel van G’ds Geest wordt uitgestort op de mensen. Hiermee plaatst hij in de juiste context als Joël spreekt over de laatste dagen. We moeten even wat uitpluizen om het te begrijpen. Kinderen van Israël en allen die hier samen zijn is de situatie zoals Joël die schetst aanwezig. Dan moeten ze nee schudden er is nog geen vuur, bloed, of rook damp aanwezig. Petrus geeft aan dat de laatste dagen zijn aangebroken. Een deel van de aangehaalde profetie is in vervulling gegaan. (Numeri 12:6 door een gezicht zal G’d zich aan hen bekend maken.) Dat is wat hier gezien wordt. Het andere deel moet nog in vervulling gaan. Petrus wijst dus op de laatste dagen met de aanhaling van de profeet Joël. Dat houdt tevens in dat de eerste dagen voorbij gegaan zijn. Geheel in overeenstemming volgens het raadsbesluit van G’d is de tijd vervuld.
    Na de toespraak van Petrus komt de reactie los: wat moeten wij doen. Let eens op wat hier gebeurt na de woorden van Petrus. Hij, de man die Yeshua verloochend heeft en in eer door Hem is hersteld als discipel is gedachtig aan de woorden: weid Mijn lammeren, weid Mijn schapen en hoed Mijn schapen. In volle overtuiging neemt Petrus deze opdracht op zich. Hier staan ze voor hem, de verstrooide schapen van Israël en allen die zich daarbij hebben aangesloten. Met hen zijn we innig verbonden door de opdracht van Yeshua: weid Mijn lammeren, weid Mijn schapen en hoed Mijn schapen. Dat is de sleutel die door tijd en kerkmuren heen gaat.

  20. a.sandifort zegt:
    Geplaatst op woensdag 15 juni 2011 om 11:30

    Shalom Dirk en alle brs en zrs.
    Mooie dingen worden gezegd.
    Maar ook zaken die ook mij enorm aanspreken, zoals er vele diensten waren en zijn, vol van praise en jubel en niets van wat de profeten zeggen in OPDRACHT van JHWH, door DE RUACH HA KODESJ. Al eerder moest er gezegd worden, dat bij veel christenen de arrogantie t.o.v het Joodse volk vaak bewust of onbewust de boventoon viert. Helaas.
    Of men het nu fijn vindt of niet, JHWH VOERT een RECHTSGEDING ook met NEDERLAND.
    Onze kleinzoon is momenteel in AUSCHWITZ om te zien waar zijn familie is omgebracht.
    Nog steeds is er de oproep tot echte verootmoediging en schuldbelijden,
    speciaal gericht aan de christen in Nederland.
    Alsjeblieft, blijf op de BRES staan. Bidt en WAAKT want DE NACHT KOMT.

    U allen veel sterkte en inzicht toegebeden in YESHUA’S NAAM.

    Lou.

  21. Jan Nieuwenhuizen zegt:
    Geplaatst op woensdag 15 juni 2011 om 12:18

    Met broeder O. Nauta verheug ik mij in Jeremia 31:31, maar ook in de daarna volgende 3 verzen, omdat de 4 verzen bevestigd worden in Hebreeën 8: 7-12, waarvan de inhoud als volgt luidt:
    7) Want indien dat eerste verbond onberispelijk ware geweest, zou er geen plaats gezocht zijn voor een tweede.
    8) Want Hij berispt hen, als Hij zegt:
    Zie, er komen dagen, spreekt de Here, dat Ik voor het huis Israëls en het huis Juda een nieuw verbond tot stand zal brengen,
    9) niet zoals het verbond, dat Ik met hun vaderen maakte ten dage dat Ik hen
    bij de hand nam om hen uit het land Egypte te leiden, want zij hebben zich niet gehouden aan mijn verbond en Ik heb Mij niet meer om hen bekommerd,
    spreekt de Here.
    10) Want dit is het verbond, waarmede Ik Mij verbinden zal aan het huis Israëls na die dagen, spreekt de Here: Ik zal mijn wetten in hun verstand leggen, en Ik zal die in hun harten schrijven, en Ik zal hun tot een God zijn en zij zullen Mij tot een een volk zijn.
    11) En niet langer zullen zij een ieder zijn medeburger, en een ieder zijn broeder leren, zeggende: Ken de Here, want allen zullen zij Mij kennen, van de kleinste tot de grootste onder hen.
    12) Want Ik zal genadig zijn over hun ongerechtigheden.
    13) Als Hij spreekt van een nieuw verbond, heeft Hij daarmee het eerste voor verouderd verklaard. En wat veroudert en verjaart, is niet ver van verdwijning.

  22. Robbert zegt:
    Geplaatst op donderdag 16 juni 2011 om 10:20

    Toen de kracht Gods op mij viel
    was er blijdschap in mijn ziel
    iedere schaduw week voor het gouden Licht
    toen de kracht Gods op mij viel

  23. ja akov zegt:
    Geplaatst op donderdag 16 juni 2011 om 13:33

    Sjalom beste mensen,
    Opmerkelijk, tijdens Sjawoe’ot wordt de Torah, Zijn onderwijzingen, in het hart geschreven. De kerken echter leren niet om de Torah te gehoorzamen !

    Reactie: Sjalom Manuela Dieleman,

    U stelt in uw bijdrage van 11 juni 2011 dat de rabijnen Sjawoe’ot niet op de juiste dag vieren en de kerk wel, maar dat is maar de vraag.
    Met de dag na Sjabbat zou ook wel eens de dag na de 1e jaarlijkse Ongezuurde Broden Sjabbat kunnen zijn bedoeld en niet de wekelijkse rustdag Sjabbat. Als we beginnen te tellen na de wekelijkse Sjabbat zijn er bovendien niet altijd 50 dagen tussen Pesach en Sjawoe’ot. Pesach valt altijd op de avond van de 14e Niesan, deze kan op elke dag van de week vallen, de maanden beginnen bij nieuwe maan.
    Aangezien we al duizenden jaren de jaarlijkse feesten vieren en de overige feesten /rustdag ook op de juiste datum worden gevierd, lijkt het me aannemelijker dat toch de rabijnen Sjawoe’ot op de juiste datum vieren.
    Yeshua is opgestaan tijdens het feest der ongezuurde broden. Het Pesach is het offeren van het Lam / Yeshua, zie ook de uittocht uit Egypte.

    Gedeelte tekst van Manuela Dieleman

    In Leviticus 23:15 en 16 wordt Pinksteren verbonden met Pasen.
    Want je moet beginnen met het tot vijftig tellen vanaf de “dag na de sabbat” (dus de zondag) tijdens het Pesachfeest.
    Op die eerste dag van de week tijdens Pesach werd de eerste schoof van de oogst voor de HERE heen en weer bewogen (vers 11).
    Yeshua is ook op zondag tijdens Pesach opgestaan.

    Vanaf die “dag na de sabbat” moeten er zeven weken worden geteld (7 sabbatten plus één dag = 50) en zo kom je op de Pinksterzondag.
    Op de joodse kalender kan Pesach op elke dag van de week beginnen, maar door voor de telling de dag na de sabbat als uitgangspunt te nemen, is het Pinksterfeest altijd op zondag.

    Helaas houden de rabbijnen zich ook hier niet aan Gods woord en beginnen ze te tellen vanaf de eerste dag van Pesach. Daarom hebben ze deze week in Israel het Pinksterfeest al gevierd.
    Maar zelf vind ik het een fijne gedachte dat ik in ieder geval in de kerk één van de drie feesten op de goede dag vier.

  24. Hub.Eussen zegt:
    Geplaatst op donderdag 16 juni 2011 om 19:16

    Na het lezen van de reactie van Ja akov, komt toch spontaan het volgende bij mij op, in gedachte:
    Als wij straks bij de hemelpoort komen, zullen wij echt niet afgerekend worden, of wij de 3 grote feesten, rekenkundig op de juiste datums hebben gevierd. Ik denk eerder dat God de vraag zal stellen: Heb jij, je naaste lief gehad, gelijk je zelf?
    De geestelijke rijkdom van het pinksterfeest is voor mij:
    Met pinksteren gedenken wij, dat Jezus ons zijn Geest heeft nagelaten, die ons wil bezielen en ons zal leiden op deze aardse pelgrimstocht naar (de hemelpoort) God toe.

  25. gieni zegt:
    Geplaatst op donderdag 16 juni 2011 om 22:08

    Bedankt Dirk voor jouw liefde en trouw naar God onze Vader toe en zo door naar ons allen.
    De Here Jezus liet ons niet als wezen achter maar gaf ons de Trooster en nog wel in ons hart!

    Het ontroert mij dat onze geliefde Here Jezus zoveel zorg voor ons allen had.

    Vrede en Zegen voor allen.

  26. Manuela Dieleman zegt:
    Geplaatst op vrijdag 17 juni 2011 om 9:41

    Shalom Ja’akov,

    Graag ga ik even, als Dirk het goed vindt, in op je reactie.

    Het is waar, dat feestdagen (“gezette hoogtijden”) soms ook sabbatten worden genoemd.
    In Leviticus 23:11 staat, dat de eerste schoof van de oogst op de dag na de sabbat voor de HERE moest worden bewogen – een heerlijk beeld van Yeshua, die als Eerste op de eerste dag van de week opstond.
    Aangezien er tijdens Pesach dus VIER hoogtijden of sabbatten zijn: de 14e Nisan, de 15e Nisan, de zevende dag van de week en de 22e Nisan (zie vers 6-8) en God alleen spreekt over “de dag na de sabbat”, lijkt het me logisch dat Hij daarmee de zevende dag van de week bedoelt.

    De rabbijnen beginnen de Omertelling op de 16e Nisan, maar als je op de goede manier, dus vanaf de sabbat, begint te tellen (7 sabbatten plus 1), kom je precies, na 50 dagen, uit op Pinksterzondag.
    Ik zie niet in waarom de rabbijnen dit duidelijke voorschrift van God naast zich neerleggen en hun eigen regels en ideeën boven Gods Woord stellen.

    Ikzelf hou me graag aan de letterlijke tekst van de Bijbel.
    Het Hebreeuws en Grieks moet natuurlijk wel, onder de leiding van de Heilige Geest, door mensen van allerlei culturen worden vertaald, dus daar heb je dan soms wat kleine verschillen in interpretatie, maar voor het overgrote deel van de Bijbel is volstrekt duidelijk wat er wordt bedoeld.

    De rabbijnen hebben ook de datum van Pesach in het jaar dat Yeshua stierf een dag verzet. Daarom vierden Yeshua en Zijn discipelen het feest een dag eerder dan de mensen in Jerusalem.
    Dit was dus ruim 2000 jaar geleden.

    Maar ook Tisha b’Av (wat letterlijk betekent: de negende van Av), de dag van de herdenking van de verbranding van de tempel, wordt al heel lang jaarlijks, volgens voorschrift van de rabbijnen, gehouden op de negende dag van de maand Av, terwijl in Jeremia 52:12 en 13 duidelijk staat, dat Jerusalem en de tempel op de TIENDE van Av werden verbrand.

    Nu ben ik het met Hub. Eussen eens, dat het herdenken belangrijker is dan de juiste datum.
    Zo vier ik van harte het Kerstfeest op 25 december, omdat ik zoveel van Yeshua houd. Liever vieren op een verkeerde datum, dan helemaal niet vieren!
    Maar als je de juiste datum weet, dan is het, lijkt mij, goed om je ook daaraan te houden.
    En dit geldt zeker als het een voorschrift van God Zelf betreft!
    Ik vind het dan ook jammer dat de rabbijnen vaak hun eigen wijsheid boven Gods woord stellen.

    “Het woord van de HERE zal van Jerusalem uitgaan”, staat er twee keer in de Bijbel (Jes. 2:3 en Micha 4:2). Dus dat zal zeker zo zijn!
    Maar hier gaat het over het Woord van de HERE en niet over dat van rabbijnen.

  27. Ja akov zegt:
    Geplaatst op zaterdag 18 juni 2011 om 5:02

    Sjabbat sjalom Manuela Dieleman ,

    Dank voor Uw reactie.

    Ik ben zeer verheugd van U te vernemen dat U de Torah geheel wilt gehoorzamen zoals de Sjabbat als rustdag , de G’ds jaarlijkse feesten , de voedselvoorschriften ……………..enz…

    Zal de telling naar het wekenfeest nog eens opnieuw bestuderen.
    Heb begrepen dat daarover ook al meningsverschillen waren tussen de Farizeen en de Saduceeen.
    Ook ik vind dat we het Woord van de de G’d van Jisra el dienen te gehoorzamen en niet die van mensen.

    Hierbij ter overweging nog wat studies over “kerst” en meer……….

    http://www.home.zonnet.nl/gemeente.van.god/index.html

    .

  28. Manuela Dieleman zegt:
    Geplaatst op zaterdag 18 juni 2011 om 9:44

    Beste Ja’akov,

    Dank voor de link naar deze leerzame site!

    Shabbat shalom en Gods zegen.

  29. Troost Mijn Volk zegt:
    Geplaatst op zondag 19 juni 2011 om 16:23

    Sjalom Manuela Dieleman,

    De 15e Nisan is de eerste dag van Pesach. Elke eerste feestdag wordt als een Sjabbat beschouwd, daarna volgt de wekelijkse Sjabbat. Als de Rabbijnen op de eerste Sjabbat beginnen met de Omer telling tot aan Sjawoe’ot dan is dat exact volgens Leviticus 23:11.
    Sjawoe’ot kan net als de eerste dag van Pesach op elke willekeurige dag van de week vallen.
    De gedachte dat Sjawoe’ot op een zondag moet uitkomen is niet juist. Wel juist is dat Sjawoe’ot een Sjabbat is vanwege het werkverbod op die dag. Wellicht verklaart dat wat meer.

  30. Ja akov zegt:
    Geplaatst op vrijdag 24 juni 2011 om 12:17

    Sjalom Manuela Dieleman en Troost Mijn Volk,

    Hierbij een link naar een Torah studie over het onderwerp: Tellen van de Omer
    EEN ONDERZOEK NAAR DE UITEENLOPENDE METHODEN VAN DE JUDAÏSMEN VAN DE EERSTE EEUW.

    http://www.torahresource.com/ArticlesDutch/Tellen%20van%20de%20Omer.pdf

    Voor vanavond allen, Sjabbat sjalom!

  31. Gijs van Schaik zegt:
    Geplaatst op vrijdag 8 juli 2011 om 10:59

    Beste Dirk,
    Een wat erg late reactie, maar ik wil graag nog een aspect van het Pinkstergebeuren toevoegen. Vuur is in de Schrift een beeld van de beproevende heiligheid van God. Dat voert tot oordeel wanneer het in aanraking komt met wat niet van God is. In dat beeld ligt er toch een oordeel over Israel in Hand. 2. Zichtbaar in het spreken in andere talen, en niet meer, zoals in het O.T. in de taal van Israel. Maar ook in de vurige tongen. Er ontstond iets geheel nieuws, i.c. de vorming van de gemeente (1 Kor.12:13).
    Daarom ook de oproep: “Wordt behouden (=afgezonderd) van dit verkeerd geslacht!” (vs.40).
    Met hartelijke groet, Gijs

  32. verbrugghe pol zegt:
    Geplaatst op vrijdag 2 maart 2012 om 15:49

    Graag had ik ook uw nieuwsbrief ontvangen, aub.
    Hartelijk dank.

  33. Isobel Johnson zegt:
    Geplaatst op zondag 28 februari 2016 om 20:46

    Al vele jaren tussen de vorige reactie maar…..

    Fijne studie, Dirk
    Ben bezig met voorbereiden van een godsdienstles over de overeenkomsten tussen Wekenfeest en Pinksteren. Heb veel bijgeleerd. Dankjewel

Laat een reactie achter

0 / 350 woorden